PORTRE



Portrenin s├Âzl├╝k anlam─▒, konusu insan olan resim. Edebiyattaki anlam─▒ysa; birisini, okuyucuya fiziksel ve ruhsal y├Ânden tan─▒tan yaz─▒d─▒r.

Portre, ruhsal portre ve fiziksel portre olmak ├╝zere iki t├╝rd├╝r. Portre, insan─▒n ki┼čilik ├Âzelliklerini (duygular─▒n─▒, d├╝┼č├╝ncelerini, be─čenilerini, tutkular─▒n─▒, al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ kusurlar─▒n─▒…) tan─▒t─▒yorsa ruhsal portre ad─▒n─▒ al─▒r. Ruhsal portrede ki┼činin i├ž d├╝nyas─▒ndan s├Âz edilir. Ruhsal betimleme yap─▒lmadan ├Ânce, tan─▒t─▒lacak ki┼čiyle ilgili sa─člam g├Âzlemler yap─▒lmal─▒d─▒r.

Portre, ki┼čiyi d─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č ├Âzellikleriyle tan─▒t─▒yorsa (boyu, a─č─▒rl─▒─č─▒, g├Âz rengi, sa├žlar─▒, v├╝cut yap─▒s─▒, konu┼čma bi├žimi…) fiziksel portre ad─▒n─▒ al─▒r. Fiziksel portrede ki┼činin belirgin, ├žarp─▒c─▒ ├Âzellikleri kal─▒n ├žizgilerle anlat─▒l─▒r. Anlat─▒ma canl─▒l─▒k katmak, kuruluktan kurtarmak i├žin gerekirse benzetmeler yap─▒l─▒r.

Portre olu┼čtururken fiziksel ve ruhsal nitelikler betimleyici anlat─▒m bi├žimiyle verilir. Bunu yaparken de ├žok iyi bir g├Âzlem yetene─čine sahip olmak gerekir. Port-resi yap─▒lan ki┼činin verilmek istenen nitelikleri, okurun g├Âz├╝nde canlanmal─▒d─▒r; bu bir anlamda s├Âzc├╝klerle resim ├žizmedir.

Atat├╝rk’├╝n Portresi
G├Ârd├╝─č├╝m foto─čraflara g├Âre, biraz ┼či┼čman, biraz yorgun, biraz hatlar─▒ kal─▒nla┼čm─▒┼č bir bedenle kar┼č─▒la┼čaca─č─▒m─▒ san─▒rken, kap─▒dan bir ─▒┼č─▒k dalgas─▒ h├ólinde giren toplu bir kuvvet ve hayat kayna─č─▒ ile birden g├Âzlerim kama┼čt─▒: Bebekleri en garip ve esrarl─▒ madenlerden yap─▒lma bir ├žift g├Âz├╝n mavi, sar─▒, ye┼čil ─▒┼č─▒klarla ayd─▒nlatt─▒─č─▒ asab├« (sinirli) bir ├žehre. Y├╝zde, al─▒nda, ellerde bir sa─čl─▒k ve bahar rengi. D├╝zg├╝n taranm─▒┼č, eksiksiz, sar─▒, gen├ž sa├žlar. B├╝t├╝n zemberekleri ├želikten, ince yumu┼čak, toplu, gerilmi┼č, taptaze bir uzviyet (organizma).
(Ahmet Ha┼čim)

Yukar─▒daki al─▒nt─▒da, portresi yap─▒lan Atat├╝rk’├╝n fiziksel nitelikleri verilmi┼čtir. Bunu yaparken de betimlemelere ve benzetmelere ba┼čvurulmu┼čtur.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa