ROKET



ROKETBir motordan hareket y├Ân├╝n├╝n tersi y├Ânde h─▒zla s─▒cak gaz p├╝sk├╝rterek elde edilen tepki sayesinde hareket eden ara├ž. G├╝d├╝ml├╝ f├╝zeler, uzay arac─▒ f─▒rlatma ara├žlar─▒ ve hava├« fi┼čekler ├že┼čitli roket t├╝rleridir.

Roketlerin en ilkel bi├žimi olan hava├« fi┼čekler ├žok eski ├ža─člarda ├çinliler taraf─▒ndan biliniyor, ulusal bayram ve din├« t├Ârenlerde bir e─člence arac─▒ olarak kullan─▒l─▒yordu. ├çin tarihinden edinilen bilgilere g├Âre, 1232 y─▒l─▒nda Mo─čollarla yap─▒lan sava┼člarda bunlar─▒n bir sil├óh olarak yer ald─▒─č─▒, Mo─čollar─▒n da sava┼člarda ilkel roket denilebilecek baz─▒ sil├óhlar kulland─▒klar─▒ anla┼č─▒l─▒yor.
Daha sonraki y─▒llarda ate┼čli sil├óhlar─▒n geli┼čmesine kar┼č─▒n, 19. y├╝zy─▒l’─▒n ba┼člar─▒na kadar roketlerle ilgili ├žal─▒┼čmalar yaln─▒zca birka├ž amat├Âr├╝n merak─▒ndan ├Âteye gitmedi. Bir ─░ngiliz subay─▒ olan William Congreve roketi asker├« alana sokan ilk bulu┼ču yapt─▒ ve roketin ucuna sava┼č ba┼čl─▒─č─▒ yerle┼čtirdi. Kullan─▒lan bu roketin arkas─▒ndaki bir sopa d├╝men g├Ârevini g├Âr├╝yordu; ama a─č─▒r oldu─čundan fazla uza─ča gidemiyordu. Bu roketler 1825 y─▒l─▒na kadar sava┼člarda kullan─▒ld─▒. 1846 y─▒l─▒nda William Hale adl─▒ bir Amerikal─▒ bilim adam─▒, roketlere kuyruk takmay─▒ deneyerek, bu sopa bi├žimindeki y├Ân ├žubu─čunu kald─▒rmay─▒ ba┼čard─▒. 20. y├╝zy─▒l’─▒n ba┼člar─▒nda makinele┼čme hareketi bir├žok ara┼čt─▒rmac─▒y─▒ roketlere y├Ânlendirdi. 1903 y─▒l─▒nda Rus bilim adam─▒ Konstantin ├çalkovski zaman─▒m─▒z─▒n modern roketlerinin ├Ânc├╝s├╝ olarak bilinen ilk kuramlar─▒n─▒ ortaya att─▒; ancak dikkate al─▒nmad─▒. Ger├žekte ├çalkovski ileri bir bulu┼č yapm─▒┼č, roketlerde yak─▒t olarak kullan─▒lan barutu kald─▒rm─▒┼č, yerine s─▒v─▒ oksijen ve s─▒v─▒ hidrojeni ├Ânermi┼čti. ─░lk uygulamal─▒ deneyleri de Alman bilim adam─▒ Herrman Oberth yapt─▒, sonu├žlar─▒n─▒ yay─▒mlad─▒ ve g├╝n├╝m├╝z roket teknolojisinin temellerini att─▒.

Roket motorlar─▒nda genellikle kat─▒ ya da s─▒v─▒ yak─▒t kullan─▒l─▒r. Roketlerin en yal─▒n ve en eski bi├žimi, barutlu tipte olanlar─▒d─▒r. Yak─▒t─▒n yanmas─▒yla olu┼čan s─▒cak gazlar, motorun arka k─▒sm─▒ndan b├╝y├╝k bir h─▒zla d─▒┼čar─▒ p├╝sk├╝rt├╝l├╝r. B├Âylece roketin ileri do─čru hareket etmesi sa─član─▒r. ├ça─čda┼č roketler, yerden kumandayla y├Ânetilebilmektedir.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa