ANI



HAL─░DE ED─░P ADIVARHAL─░KARNAS BALIK├çISIBir kimsenin ya┼čad─▒─č─▒, g├Ârd├╝─č├╝, i├žinde bulundu─ču olaylar─▒, durumlar─▒ ve ya┼čant─▒lar─▒ anlatan yaz─▒ t├╝r├╝. An─▒ t├╝r├╝ne hat─▒ra da denir. ├ťnl├╝ yazar Andr├ę Gide’ye g├Âre an─▒ yazmak, “├ľl├╝m├╝n elinden bir ┼čey kurtarmakt─▒r.” Yahya Kemal’e g├Âre de “├ľmr├╝m├╝z an─▒lardan olu┼čmu┼čtur. ├ľmr├╝ ileriye do─čru uzatmak pek elimizde olmad─▒─č─▒na g├Âre kendimizi ge├žmi┼če verip uzun ya┼čamal─▒y─▒z.”

An─▒lar, ya┼čananlara, ge├žmi┼čte olanlara sanatsal, siyasal ve bilimsel a├ž─▒dan ─▒┼č─▒k tutmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├Ânem ta┼č─▒r. An─▒lar, edebiyat├ž─▒larca yaz─▒ld─▒klar─▒nda daha ilgi ├žekici ve sanatsal y├Ân├╝ g├╝├žl├╝ yap─▒tlar ortaya ├ž─▒kar.

An─▒lar sonradan an─▒msanarak yaz─▒labildi─či gibi, olay─▒n ya┼čand─▒─č─▒ g├╝n s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na da yaz─▒labilir. ├ço─ču yazar an─▒lar─▒n─▒ g├╝nl├╝k olarak not eder. Bu bi├žimde olu┼čan an─▒lara g├╝nce ad─▒ verilir. Bir├žok insan─▒n tuttu─ču an─▒ defteri bir t├╝r g├╝ncedir.

An─▒lar, an─▒ portre ve d├╝z an─▒ olmak ├╝zere ikiye ayr─▒l─▒r.

An─▒ portre, bir yazar─▒n tek bir ki┼čiyle ilgili an─▒lar─▒n─▒ yazd─▒─č─▒ an─▒ t├╝r├╝d├╝r. Bu an─▒ t├╝r├╝nde yazar, ki┼činin ├že┼čitli y├Ânlerini ele alarak portresini ├žizer. Onu, ruhsal ve fiziksel a├ž─▒dan an─▒lar yoluyla tan─▒t─▒r. Bu t├╝r├╝n en iyi ├Ârneklerinden birisi Yusuf Ziya Orta├ž’─▒n Portreler adl─▒ an─▒ kitab─▒d─▒r.

D├╝z an─▒, yazar─▒n ├že┼čitli ki┼čiler, d├Ânemler ve olaylarla ilgili an─▒lar─▒n─▒ i├žeren an─▒ t├╝r├╝d├╝r. Muallim Naci’nin ├ľmer’in ├çocuklu─ču, Aziz Nesin’in B├Âyle Gelmi┼č B├Âyle Gitmez’i, Fikret Otyam’─▒n ─░smet Pa┼čal─▒ Y─▒llar’─▒ d├╝z an─▒ ├Ârneklerinden baz─▒lar─▒d─▒r.

An─▒ portreyle d├╝z an─▒n─▒n farkl─▒ yan─▒; d├╝z an─▒da, belirli bir d├Âneme ili┼čkin an─▒lar─▒n ├Âzellikle belirli bir ki┼čiyi anlatma amac─▒ g├╝tmeksizin anlat─▒lmas─▒, an─▒ portredeyse olaylar─▒n belirli bir ki┼činin ├ževresinde anlat─▒lmas─▒d─▒r.

Edebiyat─▒m─▒zda bir├žok an─▒ ├Ârne─či vard─▒r. ├ľmer Faruk Toprak’─▒n G├Ânen ├ľyk├╝leri adl─▒ kitab─▒nda ve Ahmet Rasim’in Falaka adl─▒ kitab─▒nda toplanan ├Âyk├╝ler ├žocuklara y├Ânelik an─▒ ├Âyk├╝leridir. Halide Edip Ad─▒var’─▒n T├╝rk’├╝n Ate┼čle ─░mtihan─▒, Falih R─▒fk─▒ Atay’─▒n Atat├╝rk’├╝n Do─čumundan ├ľl├╝m├╝ne Kadar, Yakup Kadri Karaosmano─člu’nun Gen├žlik ve Edebiyat An─▒lar─▒, Oktay Akbal’─▒n G├╝nlerde, Halikarnas Bal─▒k├ž─▒s─▒’n─▒n Mavi S├╝rg├╝n, H─▒fz─▒ Veldet Velidedeo─člu’nun Bir Lise ├ľ─črencisinin Mill├« M├╝cadele An─▒lar─▒ an─▒ kitaplar─▒n─▒n en iyi ├Ârneklerindendir.

─░LG─░L─░ KONULAR

An─▒ ├çe┼čitleri



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa