ŞİNASİ



ŞİNASİ(1826 İstanbul – 1871İstanbul) Osmanlı yayıncısı ve yazarı. Topçu yüzbaşısı olan babası Mehmet Ağa 1829′da Osmanlı-Rus Savaşı sırasında vurularak ölünce, annesi onu yakınlarının desteğiyle büyüttü. Tophane Müşiriyeti Mektubî Kalemi’ne kâtip adayı olarak girdi. Burada görevli memurlardan İbrahim Efendiden Arapça, Farsça, ve Osmanlıca’nın yazı kurallarını öğrendi. Aynı kalemde görevli eski adı Chateauneuf olan Reşat Beyden Fransızca dersi aldı. Bu görevindeki çalışkanlığı ve başarısı nedeniyle önce memurluk, sonra da hulefalık derecesine yükseltildi.

1849′da bilgisini artırması için devlet tarafından Paris’e gönderildi. Burada matematik, tarih, doğa bilim ve toplumsal bilimlerle ilgilendi. Edebiyat ve dil konularındaki çalışmalarını sürdürdü. Doğu bilimci De Sacy ailesiyle dostluk kurdu. Ernest Renan’la tanıştı ve Lamartine’nin toplantılarını izledi. Doğu bilimci Pavet de Courteille’ye bilimsel çalışmalarında yardım etti. Dil bilimci Littré ile tanıştı. Koruyucusu sadrazam Mustafa Reşit Paşanın görevinden ayrılması üzerine, eğitim ve öğretim kurultayına sakalını keserek geldiği için üyelikten çıkarıldı. Reşit Paşa 1857′de yeniden sadrazam olunca, Şinasi de eski görevine döndü.

1865′te Fransa’ya gitti. Orada sözcük çalışmalarına yöneldi. 1869′da İstanbul’a dönünce bir basım evi açtı, yapıtlarının basımıyla uğraşmaya başladı. Kısa bir süre sonra beyin tümöründen öldü.

Batı’ya yönelerek ve Batı’nın desteğiyle Osmanlı’daki çöküşün önlenebileceğine inanmıştı. Batılılaşma hareketiyle birlikte yeni insanın yetişmesinde etkili olabilecek olan batı kültürünü ve onun kaynaklarını tanıtma amacı ön plânda tutularak Avrupa’ya öğrenci gönderilip onların bu yönde eğitilmesine çalıştı.



Arkadana Yolla
Yazc Dostu Sayfa