SPINOZA, BENEDICTUS



BENEDICTUS SPINOZA(1632 Amsterdam, Holl├ónda – 1677 L├óhey, Holl├ónda) Flemen filozof. Ulus├žulu─čun en ├Ânemli temsilcilerindendir. Ticaretle u─čra┼čan zengin bir ailenin o─čluydu. Amsterdam’daki Yahudi Erkek Okulunda e─čitim g├Ârd├╝. ├ľ─črenimi s─▒ras─▒nda beliren fikirleri Yahudi din adamlar─▒nca tehlikeli bulundu ve 1656′da aforoz edildi. Daha sonra Amsterdam’daki bir Hristiyan okuluna devam etti, Yunanca ve L├ótince ├Â─črendi. Descartes’a da bu d├Ânemde ilgi duydu. Dinsel ve felsef├« konular─▒ ara┼čt─▒ran okuma ve tart─▒┼čma gruplar─▒ olu┼čturdu.

1660′da Leiden yak─▒nlar─▒nda bir k├Âye yerle┼čerek, Tanr─▒ ─░nsan ve ─░nsan─▒n Mutlulu─ču ├ťzerine ile Kavray─▒┼č G├╝c├╝n├╝n Geli┼čimi adl─▒ ilk kitaplar─▒n─▒ yazd─▒. Spinoza felsefesi hem Descartes felsefesinden etkilenerek olu┼čmu┼č, hem de buna bir tepki olarak geli┼čmi┼čti. Buna ek olarak Spinoza, metafizi─či b├╝t├╝n├╝yle anla┼č─▒l─▒r k─▒lacak bir sistemin kurulabilece─čini de varsay─▒yordu. 1670′de L├óhey’e yerle┼čti ve be┼č y─▒ll─▒k bir u─čra┼č─▒n─▒n ard─▒ndan ├╝nl├╝ yap─▒t─▒ Ethica’y─▒ tamamlad─▒. Bu tarihten sonra da siyasal sorunlar ├╝zerine kafa yordu. Ayn─▒ zamanda iyi bir mercek ustas─▒ olan Spinoza, baz─▒ temel bilimlerle ilgili kitaplar da yazd─▒. Spinoza, ├Âzellikle 19. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda yo─čun olarak felsefecilerin ilgi oda─č─▒ oldu. Mutlak idealistlerden Marksistlere kadar pek ├žok d├╝┼č├╝n├╝r ondan etkilendi.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa