NUR, RIZA



(1879 Sinop – 1942 ─░stanbul) T├╝rk yazar─▒. ─░lk├Â─črenimini Sinop’ta yapt─▒ktan sonra ─░stanbul’a gelerek So─čuk├že┼čme Asker├« R├╝┼čtiyesine girdi. Sonra T─▒bbiye ─░dad├«sini (T─▒p Lisesi) ve Mekteb-i T─▒bbiyei ┼×ahaneyi (Asker├« T─▒p Okulu) tabip y├╝zba┼č─▒ olarak bitirdi. 1901 y─▒l─▒nda G├╝lhane Hastahanesinde (Asker├« T─▒p Akademisi) staj yaparken, ├žal─▒┼čkanl─▒─č─▒yla Alman hocalar─▒n ilgisini ├žekti ve orada asistan oldu. ├ľnce Prof. Dr. Deike Pa┼čan─▒n yan─▒nda ├žal─▒┼čt─▒, sonra cerrah├« k─▒sm─▒na ge├žti. Prof. Dr. Wieting Pa┼čan─▒n yan─▒nda ├žal─▒┼čarak operat├Âr oldu. Bu arada fenni s├╝nnet usul ve aletlerini anlatan ├Âzg├╝n bir kitap yazd─▒. ├ľnce padi┼čaha sunulan kitap sonra yay─▒mland─▒ ve Prof. Wieting taraf─▒ndan bir k─▒sm─▒ Almanca’ya ├ževrildi. 1903′te Rumeli Zibef├že g├╝mr├╝k kap─▒s─▒na bakteriyolog atanan Dr. R─▒za Nur, 1905′te G├╝lhane’ye yard─▒mc─▒ ├Â─čretmen, 1907′de Asker├« T─▒bbiyeye cerrah├« hocas─▒ oldu. Me┼črutiyet’in il├ón─▒ndan sonra yap─▒lan se├žimlerde Sinop’tan milletvekili se├žilerek Meclis’e girdi. 1908 y─▒l─▒nda Birinci ─░cra Vekilleri Heyetinde Maarif vekiliydi. Lozan Konferans─▒’na delege olarak kat─▒ld─▒. Yurt d─▒┼č─▒nda ya┼čad─▒. Atat├╝rk’├╝n ├Âl├╝m├╝n├╝n ard─▒ndan yurda d├Ând├╝. Kopuz dergisinde yazmaya ba┼člad─▒. Tanr─▒da─č dergisini ├ž─▒kard─▒. T├╝rk├ž├╝l├╝k ve koyu milliyet├žilik ├╝lk├╝s├╝ne ba─čl─▒ ┼čiirler ve incelemeler yazd─▒. Fransa’da ve M─▒s─▒r’da T├╝rk├ž├╝ dergiler ├ž─▒kard─▒. Cumhuriyet’in il├ón─▒na kadar, b├╝t├╝n h├╝k├╗metlerde S─▒hhiye Vekili olarak g├Ârev ald─▒. Lozan Konferans─▒’na ikinci delege olarak kat─▒ld─▒. ─░kinci d├Ânemde yeniden Sinop milletvekili olarak Meclis’te yer ald─▒. 14 cilt tutan T├╝rk Tarihi’ni bu s─▒ralarda yazd─▒. 1926′da Sinop’ta bir k├╝t├╝phane kurarak, gelir kaynaklar─▒yla birlikte maarife vakfetti.

Ba┼čl─▒ca yap─▒tlar─▒ ┼čunlard─▒r:
Yeni Usul├╝ Hitan (s├╝nnet) ve Yeni K─▒ska├ž (1909), Fenni Cerrah├« Ortopedi (1910), Gurbet Da─čarc─▒─č─▒ (1919), H├╝rriyet ve ─░til├óf nas─▒l do─čdu nas─▒l ├Âld├╝? (1919), T├╝rk Tarihi (1924-1926, 14 cilt, 12 cildi bas─▒ld─▒), O─čuzname (1928), T├╝rk Tarihi (1924-1926), Nam─▒k Kemal (monografi, 1936), Hayat ve Hat─▒ralar─▒m (1968) (Atat├╝rk’├╝n ki┼čili─čine ve devrimlere a─č─▒r sald─▒r─▒larla dolu oldu─čundan toplatt─▒r─▒ld─▒).



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa