HARUN REŞİT



HARUN REŞİT(763 Rey – 809 Tûs) 5. Abbasî halifesi. Harun Reşit, 763 yılında bugünkü İran toprakları içindeki Rey kentinde doğdu. Babası 3. Abbasî halifesi Mehdî’dir. Babasının Bağdat’taki sarayında yetişen Harun Reşit; İslâm bilimleri, hukuk, edebiyat ve tarih gibi değişik konularda eğitim aldı. On yedi yaşına geldiğinde, Bizans İmparatorluğu’na karşı girişilen bazı seferlerde ordunun başında bulundu. 782 yılında ordusuyla birlikte İstanbul Boğazı’na kadar ilerledi. Bu başarılarından dolayı, ağabeyi Hadi’den sonra tahtın ikinci vârisi yapıldı ve Tunus, Mısır, Suriye ve Azerbaycan valiliklerine getirildi.

Harun Reşit’in kısa sürede büyük başarılar kazanmasında, özel öğretmeni Yahya Bermek’in önemli bir rolü vardı. Babası Mehdî’nin ölümünden sonra, halifeliğe ağabeyi Hadi getirildi; ancak yeni halife Hadi, kısa bir süre sonra öldü (786). Tahta geçen Harun Reşit, Akdeniz’den Hindistan’a kadar çok geniş topraklar üzerine yayılmış olan büyük bir imparatorluğun yönetimini ele aldı.

Harun Reşit’in halifeliği zamanında Abbasî Devleti ekonomik, ticarî ve kültürel yönden en gelişmiş dönemini yaşadı. İleri bir tarım etkinliğine sahip olan ülkede kervan yollarının güvenliği sağlandı ve birçok bölgede yeni sulama alanları açıldı. Ülkesinde huzur ve barış ortamını sağlayan Harun Reşit’in her buyruğu değişmez bir kanun niteliğindeydi. Binbir Gece Masalları’nda anlatıldığına göre; yanına yalnızca cellâdını alarak, geceleri Bağdat sokaklarında dolaşır, tanınmamak için kılık değiştirirdi. Ayrıca Harun Reşit döneminde bir bilim ve sanat merkezi durumuna gelen sarayda, sanata ve sanatçılara büyük değer verilirdi. Kendisinin de şair olması nedeniyle, özellikle şairlere büyük yakınlık gösterdiği ve onları sarayında ağırladığı bilinmektedir. Harun Reşit, 809 yılında bugünkü İran topraklarında bulunan Tûs kentinde öldü.



Arkadana Yolla
Yazc Dostu Sayfa