DÜRRENMATT, FRIEDRICH



FRIEDRICH DÜRRENMATT1921 Konolfingen – İsviçre – 1990 Neuchatel – İsviçre) İsviçreli oyun yazarı. Bern ve Zürih’te din bilimi, felsefe ve Alman filolojisi öğrenimi gördü. Bir süre grafikçi, gazeteci ve kabare metni yazarı olarak çalıştı. İlk tiyatro oyunlarının kazandığı başarıdan sonra yalnızca yazarlık yaptı.

Romanlar ve radyo oyunları da yazdıysa da yapıtlarının ağırlık noktasını tiyatro oyunları oluşturdu. “Bay Missisippi’nin Düğünü” (1952) adlı oyunu “yanılsamalara saldırı” gibidir. Brecht’in ustalık dönemi yapıtlarından yararlanarak daha ileri dönemlerinde oyunlarına şarkılar da koydu.

Tiyatroya ilişkin görüşlerini “Tiyatro Sorunları” adlı geniş kapsamlı denemesinde dile getirdi. Dürrenmatt’a göre devlet içerisinde iktidarın gerçekte kimde olduğunun giderek anlaşılmaz hâle gelmesi, günümüzde trajedi türünü olanaksız kılmaktadır. Ona göre dünyayı yansıtabilmenin tek yolu komedi yazmaktır. Her türlü öncülükten kaçındı ve daha önceki oyun yazarlarınca denenmiş biçimden ayrılmadı. Çoğu kez düş ürünü olan oyunları hem öğretici, hem de tartışma ortamı hazırlayıcı özellik taşıdı.

İlk oyunları olan “Yazılı Buyruklar” ve “Kör Adam”da köklü değişimlere uğramakta olan bir dönemde nasıl bir dinsel tutum alınması gerektiğini irdeledi. Daha sonraki oyunlarında (Fizikçiler) kahramanları, sapıklığa kaymış bir çevreye karşı ahlâkî tutumlarını koruyabilmek amacıyla deliliğin maskesi ardında saklandılar.

Dürrenmatt, bazı yapıtlarında konunun ağırlığıyla ters düşen aşırı hafif bir anlatım kullandı. En başarılı komedisi olan “Yaşlı Kadının Ziyareti”nde, konuyla anlatım arasında tam bir uyum sağladı.

Çağdaş Alman dili tiyatrosunun en güçlü yazarıdır; yapıtları hemen bütün dillere çevrilmiştir.

Başlıca yapıtları şunlardır:
Oyunlar; Yazılı Buyruklar (1947), Kör Adam (1948), Büyük Romulus (1948), Bay Mississippi’nin Düğünü (1952), Babil’e Gelen Melek (1954), Der Besuch Der Alten Dame (1956), Bay Korbes’in Karşılaması (1959), V. Frank, Bir Özel Bankanın Operası (1960), Fizikçiler (1962), Herkül ve Augias’ın Ahırı (1963), König Johann (1963), Der Meteor (1966), König Johann (1968), Play Strindberg (1960), Bir Gezegenin Portresi (1970), Titus Andronicus (1970); radyo oyunları; Stranitzky ve Ulusal Kahraman (1953), Aşağı Görülen Bir İnsanla Gece Konuşması (1957), Wega Girişimi (1958), İki Kişilikli Adam (1960), Bütün Radyo Oyunları (1961); roman ve öyküleri; Pilatus (1949), Der Nihilist (1950), Yargıç ve Celladı (1952), Kuşku (1953), Yunanlı Erkek Yunanlı Kadını Arıyor (1955), Arıza (1956), Söz (1958), Tünel (1964), Düşüş (1971); denemeleri; Tiyatro Sorunları (1955), Friedrich Schiller (konuşma, 1960), Tiyatro Yazıları ve Konuşmaları (1966), Kent (düz yazıları, I-IV, 1952).



Arkadana Yolla
Yazc Dostu Sayfa