KAFKA, FRANZ

FRANZ KAFKA(1883 Prag, Avusturya – Macaristan İmparatorluğu- 1924 Viyana, Avusturya) Alman romancısı. Yahudi bir tüccarın oğlu olarak doğdu. Prag’daki Alman Lisesine gitti. Alman Üniversitesinde Alman dili ve edebiyatı öğrenimini yarıda bıraktı ve babasının isteği üzerine Hukuk Fakültesini bitirdi. Bir İtalyan sigorta şirketinde çalıştı. Verem hastalığı nedeniyle sigorta şirketinden erken emekliye ayrıldı.

Yaşamı babasının gölgesi altında geçti. “Baba’ya Mektup”ta, babasına yazdığı ama hiçbir zaman göndermediği mektuplar yer aldı. Huzursuzluk ve gerilimi, yazarlığı için gerekli olan şeyler olarak değerlendirdi. Bu duygularını “Evlenme Deneyleri” adı altında kaleme aldı. “Hüküm”ü yayımlamasından sonra, yazarlığı bir süre kesintiye uğradı. 1912′den önce “Bir Savaşın Anlatımı, Taşra’da Evlenme Hazırlıkları” ve daha pek çok düz yazı yazdı. Bunlar, 1912 sonunda “Gözlemler” adı altında Kafka’nın yayımlanan ilk kitabı oldu. Bu düz yazı örnekleri, Kafka’nın dil ustalığını ve ilerde romanlarında işleyeceği konu ve motifleri net olarak ortaya koydu.

1912′de “Kayıp” adıyla yazdığı, ama sonra “Amerika” adıyla yayımlanan romanda, Praglı bir gencin Amerika’da başından geçenleri, tamamen kendi görüş açısından anlattı. Bu yapıt, Kafka’nın üç romanından en çok umut dolu olanıdır.

Kafka, “Hüküm” adlı öyküsünde, baba-oğul çelişkisini işler. Öyküde, baba ile oğul arasındaki konuşma gittikçe sertleşir ve baba oğlunu suçlu bulur, ölüme mahkûm eder. Oğul hükmü kabul eder ve yolun öteki tarafında akmakta olan nehre kendini bırakır. Yazarın “Değişim” adlı öyküsü, yine bir oğulun mahkûmiyetiyle ilgilidir. “Dava” adlı romanındaysa, banka memuru Josef K.’nın bilinmeyen bir mahkemenin temsilcileri tarafından yargılanması işlenir.

Kafka, üç kez nişanlandı. İlk nişanlısına yazdığı mektupları “Felice’ye Mektuplar”, ikinci nişanlısına yazdıklarını “Milena’ya Mektuplar” olarak yayımlandı. Yaşamının son bir yılını Dora Diamant’la mutlu bir biçimde geçirdi. İnsan ve yazar olarak anlaşılmasını “Günlük”le sağladı. Yakın bir dostuna, öldükten sonra eserlerini yakmasını vasiyet etti. Ama dostu Max Brod, eserleri yayımlayarak Kafka’yı dünya edebiyatına kazandırdı. Yapıtları üzerine çok çeşitli yorumlar yapıldı, dinsel yanının ağır bastığı öne sürüldü. Gerçeküstücüler ve varoluşçular yapıtlarındaki “korku” ve “hiçlik” üzerinde durdular. Toplum eleştirisi unsurlarına rastlayanlar da oldu.

Başlıca yapıtları şunlardır:
Öyküleri; Bir Savaşın Anlatımı (1909), Gözlem (1913); romanları; Dava (1914), Değişim (1915), Ceza Sömürgesi (1919), Şarkıcı Josephine ya da Fareler Ulusu (1924); ölümünden sonra yayımlanmış eserleri; Şato (1926), Amerika (1927), Çin Seddi (1931).



www.Ansiklopedim.info