GAUSS, JOHANN CARL FRIEDRICH

JOHANN CARL FRIEDRICH GAUSS(1777 Braunschweig, Almanya – 1855 Hannover, Almanya) Alman gök bilimcisi, matematikçisi ve fizikçisi. Çocukluk çağında erken gelişmiş matematik zekâsıyla yaşıtlarından daha fazla ön plâna çıktı ve Braunschweig dükünün ilgisini çekti. Dük, okul masraflarını üzerine alarak onu Göttingen Üniversitesine gönderdi. Henüz 16 yaşındayken Herschel’in 1781′de keşfettiği Uranüs gezegeninin yörünge elemanlarını hesaplayarak, Dünya’nın bir noktasından yapılan ölçümlerle, bu gezegenin yörünge elemanlarını bulmaya yarayan ve günümüzde hâlâ kullanılan bir yöntem ortaya koydu. 1798′de Helmstedt’e yaptığı bir inceleme gezisinden sonra, Braunschweig’a döndü ve birkaç yıl içinde kendisini büyük matematikçiler sırasına koyacak bir seri çalışma raporu yayımladı.

Sayılar üzerine incelemeleri topladığı Aritmetik Araştırmalar adlı eserinde, eşitlikleri, ikinci dereceden şekilleri ve serilerin yakınsaklığını ele aldı. Piazzi tarafından 1810′da, küçük gezegen Ceres’in keşfinden sonra Gauss, çeşitli gök mekaniği araştırmaları yaptı ve Göttingen gözlem evine müdür oldu. 1808 yılında “Konik KesitIi Gök Cisimlerinin Güneş’in Çevresindeki Hareket Kuramı” adlı ünlü eserini yazdı. Bunların yanında daha birçok eser verdi.

Optik alanında, eksene yakın ışık ışınları için düzenlenmiş merkezî optik sistemlerinin genel kuramını kurdu. Elektrikle özelIikle de manyetizmayla ilgilendi, bu alanda manyetometreyi icat etti. 1839′da yazdığı Dünya Manyetizmasının Genel Kuramı adlı eserinde, manyetizmanın, matematik kuramını formülleştirdi. Gauss, Öklid olmayan hiperbolik geometrinin keşfinde, bu konuda hiçbir şey yayımlamamış olmakla birlikte, Balyai ve Labocewsky’den önce çalışmalar yapmış ve başarı sağlamıştı.



www.Ansiklopedim.info