UZUN HASAN



UZUN HASAN(1423 Diyarbak─▒r – 1478 Tebriz, ─░ran) O─čuzlar─▒n Bay─▒ndan boyundan gelen Akkoyunlular─▒n en b├╝y├╝k h├╝k├╝mdar─▒. Uzun Hasan, Akkoyunlu h├╝k├╝mdar─▒ Ali Beyin o─čludur. 1453 y─▒l─▒nda tahta ge├žen Uzun Hasan Trabzon Rum ─░mparatoru’nun k─▒z─▒ Katerina Despina ile evlendi ve Trabzon’u Osmanl─▒ sald─▒r─▒s─▒na kar┼č─▒ koruyaca─č─▒na s├Âz verdi. Uzun Hasan, ayr─▒ca ─░stanbul’a el├ži g├Ândererek, Trabzon Rum ─░mparatorlu─ču’nun her y─▒l verdi─či verginin affedilmesini ve kar─▒s─▒na ├žeyiz olarak verilmi┼č olan, Kayseri y├Âresinin teslimini istedi. Fatih Sultan Mehmet bu istekleri reddetti ve 1461 ilkbahar─▒nda Trabzon seferine ├ž─▒kt─▒. Osmanl─▒ ak─▒nc─▒lar─▒ kar┼č─▒s─▒nda ba┼čar─▒s─▒z olan, Uzun Hasan’─▒n kuvvetlerinden yard─▒m alamayaca─č─▒n─▒ anlayan Trabzon Rum ─░mparatoru David Komnenos, 26 Ekim 1461′de Trabzon’u, Fatih Sultan Mehmet’e teslim etti. Akkoyunlu Devleti, 15. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda, Timur’u da yan─▒na alarak g├╝c├╝n├╝ art─▒rd─▒ ve Diyarbak─▒r merkez olmak ├╝zere, Anadolu’nun g├╝ney ve do─čusu, Akkoyunlu egemenli─čine girdi. Bu d├Ânem, Akkoyunlular─▒n en parlak d├Ânemi olmu┼čtur.

Karakoyunlular─▒ ve Hasankeyf’teki Eyy├╗bi h├ókimiyetini y─▒kan Uzun Hasan, Azerbaycan’─▒ da ele ge├žirdi. Bunun ├╝zerine ba┼čkent Tebriz’e ta┼č─▒nd─▒. Yapt─▒─č─▒ seferlerle devletin s─▒n─▒rlar─▒n─▒ do─čuda Hazar G├Âl├╝’ne kadar geni┼čletti. Uzun Hasan bu geli┼čmelerden sonra ├╝lkesini G├╝rcistan, Suriye ve Azerbaycan y├Ân├╝nde geni┼čletmek i├žin harekete ge├žti. Karakoyunlu H├╝k├╝mdar─▒ Cihan ┼×ah─▒ yenilgiye u─čratt─▒. Giderek g├╝├žlenen Akkoyunlu Devleti, Horasan d─▒┼č─▒nda b├╝t├╝n ─░ran ve Mezapotamya’n─▒n ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ kapl─▒yordu. Uzun Hasan bundan sonra Osmanl─▒larla m├╝cadeleye giri┼čti. Karamano─člu Pir Ahmet ve Kas─▒m Beylere yard─▒m ederek onlar─▒ Osmanl─▒lar aleyhine k─▒┼čk─▒rtt─▒. Akkoyunlu kuvvetleri, 1472′de Tokat’a bask─▒n yapt─▒. Ayr─▒ca Akkoyunlu kumandan─▒ Yusuf Mirza, Kayseri, Karaman, Hamideli y├Ârelerini ele ge├žirdi. Bunun ├╝zerine Fatih, do─čuda kendisi i├žin tehlikeli duruma gelen Uzun Hasan’─▒ ortadan kald─▒rmaya karar verdi. Osmanl─▒ ve Akkoyunlu ordular─▒ 11 A─čustos 1473′te Otlukbeli’nde kar┼č─▒la┼čt─▒lar. Osmanl─▒ top├žusu taraf─▒ndan kuvvetleri bozguna u─črat─▒lan Uzun Hasan, ─░ran’a ├žekildi. Osmanl─▒lara kar┼č─▒ Otlukbeli’nde u─črad─▒─č─▒ a─č─▒r yenilgi, Uzun Hasan’─▒n b├╝t├╝n T├╝rk d├╝nyas─▒n─▒n lideri olma hayalini sona erdirmi┼čtir. Daha sonra Tebriz’e ├žekilen Uzun Hasan, bir s├╝re sonra ├ž─▒kt─▒─č─▒ G├╝rcistan seferinden d├Ânerken hastaland─▒ ve k─▒sa bir s├╝re sonra da 1478 y─▒l─▒nda Tebriz’de ├Âld├╝. Yerine o─člu Halil ge├žti. Uzun Hasan’─▒n ├Âl├╝m├╝nden sonra ortaya ├ž─▒kan taht kavgalar─▒ sonucunda Akkoyunlu Devleti ikiye b├Âl├╝nd├╝.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa