ABARTMA



Abartma, genel anlamda bir ┼čeyi oldu─čundan ├╝st├╝n ya da a┼ča─č─▒ g├Âsterme sanat─▒. Eski ad─▒ m├╝bal├ó─čad─▒r. Edebiyatta abartma, anlat─▒m─▒ g├╝zel ve etkili k─▒lmak i├žin ba┼čvurulan bir s├Âz sanat─▒d─▒r.

G├╝nl├╝k dilde ve yaz─▒ dilinde zaman zaman abartmaya ba┼čvurulur. Bir olay─▒ ya da yeri anlat─▒rken be─čendi─čimiz ├Âzelliklerini oldu─čundan biraz farkl─▒ anlatarak be─čenimizin derecesini art─▒rm─▒┼č oluruz. Ho┼ča gitmeyen bir durumu anlat─▒rken de ger├že─či oldu─čundan daha a┼ča─č─▒ g├Âstererek be─čenimizin derecesini azalt─▒r─▒z. ├çok yorulunca “├Âld├╝m”, biraz ├╝┼č├╝y├╝nce de “dondum” dedi─čimizde abartma yapm─▒┼č oluruz. Avc─▒ ├Âyk├╝leri, g├╝nl├╝k dildeki abartmalara iyi bir ├Ârnektir. Burada ├Ânemli olan, abartman─▒n mant─▒k s─▒n─▒rlar─▒n─▒ a┼čmamas─▒d─▒r.

Abartma, yaz─▒nsal bir sanat olarak yaz─▒ dilinde de s─▒k kullan─▒l─▒r. Romanlarda, ├Âyk├╝lerde, ┼čiirlerde gerekirse abartmaya ba┼čvurulur. Abartma, yerli yerinde kullan─▒ld─▒─č─▒nda anlat─▒m─▒ g├╝├žlendirir.

Kalk─▒p aya─ča ard─▒ s─▒ra bakt─▒ dalgalar
Kalkt─▒ takalar.
─░zin verseydi Kemal Pa┼ča
Ard─▒ndan g├╝rleyip giderlerdi
Erzurum’a kadar,
(Cahit K├╝lebi)

┼×air, bu dizelerde abartmaya ba┼čvurmu┼čtur. Dalgalar─▒n aya─ča kalkmas─▒ ve Kemal Pa┼ča’n─▒n ard─▒ndan Erzurum’a gitmesi olanaks─▒zd─▒r.

Evliya ├çelebi, gezdi─či g├Ârd├╝─č├╝ yerleri Seyahatname adl─▒ ├╝nl├╝ eserinde anlat─▒rken bol bol abartma yapm─▒┼čt─▒r. Bunlar─▒n kimileri mant─▒k s─▒n─▒rlar─▒n─▒ a┼čar. ├ľrne─čin; bir yaz─▒s─▒nda ┼č├Âyle der: “Ben de b├╝y├╝k bir y├╝kten kurtulmak i├žin ona bir fil ba─č─▒┼člad─▒m. ├çok sevindi, ama ben ondan daha ├žok sevindim. ├ç├╝nk├╝ filler her g├╝n y├╝zer, deve y├╝k├╝ ot yerlerdi ve Nil ─▒rma─č─▒n─▒n yar─▒s─▒ kadar su i├žerlerdi.”



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa