TALÂT PAŞA



TALÂT PAŞA(1874 Edirne – 1921 Berlin, Almanya) Osmanlı devlet ve siyaset adamı. Tam adı Mehmet Talât Paşa’dır. Orta öğrenimini Edirne Askerî Rüştiyesinde tamamladı. Edirne Posta ve Telgraf İdaresinde kâtip olarak bir süre çalıştı. Genç yaşta Jön Türk hareketiyle ilgilendi. İttihat ve Terakki Cemiyeti Edirne Şubesine üye oldu. Cemiyetteki alışmalarından ötürü 1895′te tutuklandı. 1903′te Selânik Telgraf İdaresi Başkâtipliği görevine atandı. II. Meşrutiyet’in ilânı sırasında önemli görevler üstlenen Talât Paşa, 1908′de İttihat ve Terakkiden Edirne Mebusu seçildi. Meclis-i Mebusanın birinci reis vekili oldu. 1909′da İngiltere’ye giden mebuslar heyetinin başkanlığını üstlendi. O dönemde İttihat ve Terakkinin en etkili yöneticisiydi. 1908 kongresinde seçildiği Merkez-i Umumîde, Vekil-i Umumîliğe getirildi. Balkan Savaşları (1912-13) sırasında, bölgedeki karışıklıkları önlemek amacıyla, Doğu Anadolu’daki Ermenileri topluca göç ettirdi. Bu uygulama nedeniyle Batı kamuoyunda soykırım yapmakla suçlandı ve “Ermeni düşmanı” ilân edildi. Said Halim Paşanın 1917′de görevinden ayrılmasıyla, sadrazamlığa getirildi. Yine aynı dönemde İttihat ve Terakki Fırkasının Reisi Umumîliğini üstlendi.

Savaşın Almanya ve müttefiklerinin yenilgisiyle sonuçlanacağının anlaşılması ve Almanya’nın İtilâf Devletleri’nden ateşkes istemesi üzerine, Talât Paşa hükûmeti de 1918′de istifa etti. Yeni kurulan Ahmet İzzet Paşa hükûmeti, savaşı sona erdiren Mondros Mütarekesi’ni imzalarken, İttihat ve Terakki Fırkası da 1 Kasım 1918′de son kongresini yaptı. Talât Paşa bu kongrede yaptığı konuşmasında siyasetten çekildiğini açıkladı. Daha sonra Ahmet İzzet Paşaya bıraktığı mektupta, millete karşı hesap vermek üzere geri geleceğini, gerekirse mahkemeye de çıkacağını bildirerek Almanya’ya gitti.

15 Mart 1921′de bir Ermeni tarafından Berlin’de öldürüldü ve Berlin’deki Türk Mezarlığı’na gömüldü. 1943′te İstanbul’a getirilerek Şişli’de Hürriyet-i Ebediye tepesinde toprağa verildi. Talât Paşanın Meşrutiyet ve I. Dünya Savaşı yıllarını ele alan anıları, ölümünden sonra Talât Paşanın Anıları adıyla yayımlandı.



Arkadana Yolla
Yazc Dostu Sayfa