MILL, JOHN STUART



JOHN STUART MILL(1806 Londra, ─░ngiltere – 1873 Avignon, Fransa) ─░ngiliz filozof ve iktisat├ž─▒. ├ťnl├╝ tarih├ži, iktisat├ž─▒ ve felsefeci James Mill’in o─člu. Okula g├Ânderilmeyen ve babas─▒ taraf─▒ndan e─čitilen Mill, hen├╝z sekiz ya┼č─▒ndayken Yunan kl├ósiklerini orjinallerinden okuyabiliyordu.

Adam Smith ve David Ricardo gibi kl├ósik iktisat├ž─▒lar─▒n eserlerini 13 ya┼č─▒nda okudu. May─▒s 1829 ve Temmuz 1821 y─▒llar─▒nda Fransa’da Sir Samuel Bentham’─▒n ailesinin yan─▒nda kald─▒. 1823 y─▒l─▒nda birka├ž arkada┼č─▒yla Yararc─▒lar Derne─čini kurdu. Ayn─▒ y─▒l denet├ži olarak ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒─č─▒ Hindistan Kumpanyas─▒n─▒n ba┼č─▒na ge├žti (1856) ve Kumpanya da─č─▒lana kadar g├Ârevini s├╝rd├╝rd├╝ (1858). Kumpanyan─▒n da─č─▒lmas─▒ndan sonra olu┼čturulan yeni kurula girmeyi reddederek emekli oldu. Bunun ard─▒ndan 1851 y─▒l─▒nda evlendi─či Harriot Harry Taylor ├Âld├╝kten sonra hayat─▒n─▒ Fransa’da Avignon yak─▒nlar─▒nda bir villada ge├žirdi.

Bu d├Ânemde etik ve siyaset kuram─▒ ├╝zerine kitaplar─▒n─▒ yay─▒mlad─▒. 1865′te parl├ómentoya se├žildi. Liberallerin radikal kanad─▒nda yer ald─▒. 1867 y─▒l─▒nda St. Andrews ├ťniversitesinin rekt├Ârl├╝─č├╝ne se├žildi. 8 May─▒s 1873 y─▒l─▒nda ├Âlen Mill, yararc─▒ felsefeye insan├« bir boyut kazand─▒rmaya ├žal─▒┼čm─▒┼č, mant─▒k, siyasal iktisat, estetik ve siyaset kuram─▒ alanlar─▒ndaki ├žok say─▒da yap─▒t─▒ ve toplumsal reform ├Ânerileriyle etkili olmu┼čtur. Ancak liberal kurama ba─čl─▒ kalman─▒n yan─▒ s─▒ra, yararc─▒l─▒─č─▒n en tipik temsilcisi de─čildir. Toplu yap─▒tlar─▒n─▒n 17 ciltlik eksiksiz bask─▒s─▒na 1963′te ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Ba┼čl─▒ca yap─▒tlar─▒ ┼čunlard─▒r:
Dissertations and Discussions (1856-1875, 4 cilt; Tezler ve Tart─▒┼čmalar), Bentham (1838), Coleridge (1840), Asystem of Logic (1843; Bir Mant─▒k Sistemi), Principles of Economy (1848; Siyasal ─░ktisad─▒n ─░lkeleri), On Liberty (1859; H├╝rriyet), Thoughts on Parliamentary Reform (1859; Parl├ómento Sisteminin Reformu ├ťst├╝ne D├╝┼č├╝nceler), Auguste Comte and Positivism (1865), The Subjection of Women( 1869; Kad─▒nlar─▒n Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒).



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa