KOLOMB, KRISTOF



KRISTOF KOLOMB(1451 Cenova, ─░talya – 1506 Vallodolid, ─░spanya) 1492 y─▒l─▒nda Amerika k─▒t’as─▒n─▒ ke┼čfeden denizci, k├ó┼čif.

Cenoval─▒ bir├žok gen├ž erkek gibi denizci oldu. Yirmi iki ya┼č─▒nda Portekiz’e gitti ve orada e─čitim g├Ârd├╝. Portekizce, ─░spanyolca ve L├ótince ├Â─črendi. Marco Polo’nun Gezileri ve Pierre d’Ailly’nin D├╝nyan─▒n Resmi adl─▒ eserlerini okudu. Zaman─▒n─▒n bir├žok k├ó┼čifi gibi o da Avrupa’dan do─čuya daha k─▒sa bir deniz yolu bulma hayalinin pe┼čine d├╝┼čt├╝.

Uzun ├žal─▒┼čmalardan sonra Atlas Okyanusu’nu ge├žmesi gerekti─čine karar verdi ve krali├žeden okyanusa dayan─▒kl─▒ gemiler istedi. Nihayet 3 A─čustos 1492′de Nina, Pinta ve Santa Maria adl─▒ ├╝├ž gemiyle Hindistan’a gitmek ├╝zere Atlas Okyanusu’na a├ž─▒ld─▒. ├ť├ž ayl─▒k zorlu bir yolculuktan sonra Amerika k─▒t’as─▒na vard─▒. Avrupa’da hen├╝z b├Âyle bir k─▒t’an─▒n varl─▒─č─▒ bilinmedi─či i├žin, Hindistan’a vard─▒─č─▒n─▒ sand─▒. Daha sonra buran─▒n yeni bir k─▒t’a oldu─čunu ke┼čfetti.

Kolomb’un bu ke┼čfi t├╝m d├╝nya tarihini de─či┼čtirecek bir olayd─▒r. Kolomb daha sonra Portekiz Krall─▒─č─▒ ad─▒na Amerika’da valilik yapt─▒. Avrupa’ya geri d├Ând├╝kten birka├ž y─▒l sonra 1506′da ├Âld├╝.

Kristof Kolomb ve Amerika’n─▒n Ke┼čfedili┼či:
Kristof Kolomb’un ├žocukluk ve gen├žlik y─▒llar─▒na ili┼čkin bilgiler ├žok s─▒n─▒rl─▒d─▒r. ─░lk deniz yolculu─čunu 14 ya┼č─▒nda yapt─▒─č─▒ san─▒lmaktad─▒r. On be┼činci y├╝zy─▒lda denizcilerin bulu┼čma yeri olan Portekiz’in liman kenti Lizbon’a, Bartolomeo Diaz’─▒n yan─▒na gitti. Bartolomeo Diaz haritac─▒l─▒kla u─čra┼čan bir denizciydi. Bir s├╝re sonra, ─░zl├ónda seferine kat─▒ld─▒. Bu yolculuk s─▒ras─▒nda gezginlerle yapt─▒─č─▒ konu┼čmalardan etkilendi ve ├çin’e deniz yoluyla gitmeyi akl─▒na koydu. 1478′de Portekizli, varl─▒kl─▒ bir ailenin k─▒z─▒yla evlendi.

Kolomb, Portekiz ticaret merkezlerine yapt─▒─č─▒ yolculuklar s─▒ras─▒nda bir├žok deneyim kazand─▒. Marko Polo’nun do─čuya karadan yapt─▒─č─▒ yolculuklarda edindi─či an─▒lar─▒ okuyan Kolomb, bat─▒ y├Ân├╝nde giderek Hindistan’a varaca─č─▒ bir pl├ón geli┼čtirdi; ancak geli┼čtirdi─či pl├óna g├Âre hareket etti─činde, ├Âng├Ârd├╝─č├╝ uzakl─▒k Amerika k─▒t’as─▒n─▒n bulundu─ču yere denk d├╝┼č├╝yordu. Ke┼čif yolculu─čunu kafas─▒nda kesinle┼čtirdi─či 1484′te, bu iste─čini Portekiz kral─▒na iletti. ─░ste─činin reddedilmesi ├╝zerine Kolomb ─░spanya’ya giderek baz─▒ soylulara ba┼čvurdu. Sonu├žsuz kalan bu giri┼čimlerin ard─▒ndan, iste─čini 1486′da ─░spanya kral─▒na sundu. Bu kez de olumsuz yan─▒t almas─▒, Kolomb’u derinden ├╝zd├╝. 1492′de Fransa ve ─░ngiltere’ye ba┼čvurmak ├╝zere ─░spanya’dan ayr─▒lacakken ─░spanya kral─▒ Kolomb’un isteklerini kabul etti.

3 May─▒s 1492′de Palos liman─▒ndan yolculu─ča ba┼člayan Kolomb, dokuz g├╝n sonra Kanarya Adalar─▒na ula┼čt─▒. Burada son haz─▒rl─▒klar─▒n─▒ da tamamlayarak s├╝rekli bat─▒ya do─čru hareket etmek ├╝zere yola devam etti. Bir ara havan─▒n k├Ât├╝ gitmesinden dolay─▒, rotay─▒ g├╝neybat─▒ya k─▒rmaya raz─▒ oldu. 12 Ekim gecesi Kolomb ve yan─▒ndakiler Bahama adalar─▒na vard─▒lar. Ada yerlilerinin ifadesine g├Âre g├╝neye do─čru hareket ederek Kolomb’un Japonya sand─▒─č─▒ K├╝ba’ya ula┼čt─▒lar.

15 Martta 1493′te Palos’a geri d├Ânen Kolomb ba┼čar─▒lar─▒ndan dolay─▒ ├Âd├╝llendirildi. Yeni topraklar─▒ ekime a├žmak ve kolonile┼čtirmek, Hristiyanl─▒─č─▒ yaymak gibi nedenlerle ├že┼čitli mesleklerden ki┼čilerin de yer ald─▒─č─▒ 17 gemiyle, Kolomb 13 Ekim 1493′te ikinci yolculu─čuna ├ž─▒kt─▒. Bu yolculu─čunda ke┼čif listesine Jamaika’y─▒ da ekleyerek 10 Mart 1496′da geri d├Ând├╝.

Yeni olanaklarla ve kolonile┼čtirme pl├ónlar─▒yla Kolomb, 30 May─▒s 1498′de ├╝├ž├╝nc├╝ yolculu─čuna ├ž─▒kt─▒. Kolomb, bu yolculu─čunda ada zannetti─či Venezuel├ó’dan G├╝ney Amerika k─▒t’as─▒na ayak bast─▒. 9 May─▒s 1498′de d├Ârd├╝nc├╝ yolculu─čuna ├ž─▒kan Kolomb, K├╝ba’n─▒n gerisinde Honduras’a kadar gidip Eyl├╝l 1504′te ─░spanya’ya geri d├Ând├╝.

Yapt─▒─č─▒ yolculuklar hakk─▒nda kitap da yazan Kristof Kolomb, yapt─▒─č─▒ ke┼čfin yeni bir k─▒t’a oldu─čunu anlamadan, 21 May─▒s 1506′da ─░spanya’n─▒n Valladolid kentinde ├Âld├╝.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa