WAGNER, RICHARD



RICHARD WAGNER(1813 Leipzig, Avusturya – 1883 Venedik, ─░talya) Alman besteci ve m├╝zik kuramc─▒s─▒. Wagner ├žocukluk ve gen├žlik y─▒llar─▒n─▒ sanatsal bir ortamda ge├žirdi. Ablalar─▒ndan biri operada ├Âteki de tiyatroda oyunculuk yap─▒yordu. Piyano ├žalmay─▒ ve beste yapmay─▒ kendi kendine ├Â─črendi. Leipzig ├ťnivertesine gitti. Ama m├╝zi─če y├Ânelik temel bilgileri ba┼čta Beethoven’─▒n d├Ârtl├╝leri ve senfonileri olmak ├╝zere b├╝y├╝k ustalar─▒n yap─▒tlar─▒n─▒ inceleme s├╝recinde edindi.

─░lk operas─▒ Die Feen’i (Periler) W├╝rtburg’ta Carlo Gozzi’nin d├╝┼čsel bir masal─▒n─▒ temel alarak besteledi. Ancak bu opera Leipzig’de sahnelenemeyince Magdedburglu bir tiyatro toplu─čunda orkestra ┼čefi oldu. Bu grubun oyuncular─▒ndan Wilhelmina Planer’le evlendi. Wagner, 1840′ta Rienzi ve 1841′de U├žan Holl├óndal─▒ operas─▒n─▒ tamamlad─▒.

1848-1849 Alman Devrimi’ne kat─▒ld─▒ ve 1849 Dresden ayaklanmas─▒n─▒n bast─▒r─▒lmas─▒ ve hakk─▒nda tutuklanma karar─▒ ├ž─▒kart─▒lmas─▒ ├╝zerine Almanya’dan ka├žt─▒. S├╝rg├╝n y─▒llar─▒ s─▒ras─▒nda toplumsal ve sanatsal devrim kitaplar─▒ yazmaya y├Âneldi. 1849-1852 y─▒llar─▒nda Sanat ve Devrim, Gelece─čin Sanat Yap─▒t─▒, Dostlar─▒ma Bildiri ve Opera ve Dram isimli eserlerini yay─▒mlad─▒. 1859′da Paris’e giden Wagner 1861′de af ├ž─▒k─▒nca tekrar Almanya’ya d├Ând├╝. Daha sonra Viyana’ya giderek orada da bir y─▒l kald─▒. 1864′te hayran─▒ II. Ludwig, Bavyera taht─▒na ├ž─▒kt─▒ ve Wagner’i M├╝nih’e davet etti. B├Âylece Wagner alt─▒ y─▒l boyunca yazd─▒─č─▒ ├Ânemli eserlerin hepsini M├╝nih’te ba┼čar─▒yla sahneledi. ├ťn├╝n├╝n zirvesindeyken kalp yetmezli─činden ├Âld├╝ ve Wahnfried arazisine g├Âm├╝ld├╝.

Bat─▒ m├╝zi─činde radikal de─či┼čiklikler yapan Wagner’in ba┼čl─▒ca yap─▒tlar─▒ aras─▒nda U├žan Holl├óndal─▒ (1843), Tanhause (1845), Lohengrin (1850), Tristan ve Isolde (1865) ve Nibelungen Halkas─▒ (1869-1876) adl─▒ d├Ârtlemesi vard─▒r.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa