SPOR



TEN─░SBASKETBOLKi┼čisel ya da toplu oyunlar bi├žiminde yap─▒lan, baz─▒ kurallara g├Âre uygulanan beden hareketlerinin t├╝m├╝. Hayvanlar─▒n ├žo─ču oyun oynar, atlar, s─▒├žrar ve t─▒rman─▒r ama yaln─▒z insan spor yapar. ─░nsan─▒n fiziksel, ruhsal ve sosyal y├Ânden sa─čl─▒kl─▒ olabilmesi i├žin, ├Âncelikle bedeninin sa─čl─▒kl─▒, formda ve zinde olmas─▒ gereklidir.

Sa─čl─▒kl─▒ ve formda bir ki┼či, bu ├Âzelliklerini, kas kuvveti ve dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ yerinde, esnek, ┼či┼čmanl─▒k derecesinde ya─ča sahip olmayan, kalp ve damar sisteminin dayan─▒kl─▒ olu┼čuna bor├žludur. Bu ├Âzelliklerin kazan─▒lmas─▒ndaki en b├╝y├╝k etken spordur.

Bisiklet kullanma, futbol, basketbol, y├╝zme, tenis gibi sporlar yapmak, bu ├Âzellikleri kazanman─▒z─▒, koruman─▒z─▒ ve geli┼čtirmenizi sa─člayacakt─▒r. Ancak unutulmamas─▒ gereken, v├╝cut yap─▒m─▒za ve ya┼č─▒m─▒za uygun sporu kendimizi zorlamadan yapmakt─▒r.

Spor yaparak v├╝cudun; iskelet yap─▒s─▒, kaslar, kalp, dola┼č─▒m, solunum yollar─▒, beyin ve sinir sistemi gibi ├Ânemli k─▒s─▒mlar─▒n─▒ kuvvetlendirebilir ve daha sa─čl─▒kl─▒ olabiliriz. D├╝zenli spor organlar─▒n geli┼čmesini ve b├╝y├╝me hormonlar─▒n─▒n daha fazla salg─▒lanmas─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒ndan, ergenlik ├ža─č─▒nda ve erken eri┼čkinlik d├Âneminde yapt─▒─č─▒m─▒z sporlar ya┼čam─▒m─▒z boyunca etkilidir. ─░nsan kalbi dinlenme esnas─▒nda bir dakikada ortalama 5 litre, spor yaparken 15-20 litre kan pompalar. Spor yaparken beyne daha fazla oksijen gider, kendimizi daha iyi hissetmemizi sa─člayan hormonlar salg─▒lan─▒r. B├Âylece d├╝zenli yap─▒lan spor sayesinde hem zihinsel hem de fiziksel olarak daha sa─čl─▒kl─▒ oluruz.

D├╝zenli olarak spor yaparak, g├╝n├╝m├╝zde ├Âl├╝m nedenlerinin ba┼č─▒nda gelen kalp hastal─▒─č─▒ riskini azaltabiliriz. Spor yaparken harcad─▒─č─▒m─▒z ├žaba, kalbin her at─▒┼č─▒nda pompalad─▒─č─▒ kan miktar─▒n─▒ art─▒r─▒r. Etkili bir ┼čekilde spor yapabilmek i├žin, kalbin bu artan tempoyu hareket edildi─či s├╝rece korumas─▒ gerekir. D├╝zenli yap─▒lan uzun s├╝reli spor sonucunda kalp daha ├žok kan─▒, daha kolay pompalamak i├žin geli┼čir; kan bas─▒nc─▒ azal─▒r, v├╝cuttaki toplam kan hacmi artar. B├Âylece spor yaparken kalbimiz zorlanmaz, dinlenmeye ge├žti─čimiz zaman kan bas─▒nc─▒m─▒z daha ├žabuk normale d├Âner. Normalde dinlenme s─▒ras─▒nda dakikada pompalanan kan miktar─▒ ortalama 5 litreyken, g├╝├ž harcayan birinde bu 15-20 litredir. Bu oran sporcularda artar; ├Ârne─čin bir ko┼čucunun kalbi bir ko┼ču antrenman─▒ s─▒ras─▒nda dakikada 35 litre kan pompalayabilir.

Ya┼čland─▒─č─▒m─▒z zaman kemiklerimizin hacmi k├╝├ž├╝l├╝r ve osteoporoz, yani kemiklerin g├╝├žs├╝zle┼čmesi ve hacimlerinin azalmas─▒ hastal─▒─č─▒ g├Âr├╝lebilir. Basit bir d├╝┼čmede bile kemikler kolayca k─▒r─▒labilir ve uzun s├╝re kaynamaz. Ya┼član─▒rken kemiklerimizin zay─▒flamas─▒ do─čald─▒r, fakat hangi ya┼čta olursak olal─▒m spor yaparak kaslar─▒m─▒z─▒n ve kemiklerimizin g├╝├žlenmesini sa─člayabiliriz. Yatalak ki┼čiler yata─ča mahk├╗m olduklar─▒ndan ve uzayda bulunan astronotlar da yer ├žekiminin olmamas─▒ndan dolay─▒ hareketsiz kal─▒rlar. Hareketsizlik h├ólinde insanlar haftada %1′e varan oranlarda kemik kayb─▒na u─črayabilirler.

Spor yapt─▒─č─▒m─▒z zaman akci─čerlerimiz ve kalbimiz geli┼čir, v├╝cudumuzun oksijen kullanma miktar─▒ artar. Uzun s├╝re, d├╝zenli olarak yap─▒lan spor sonucunda akci─čerlerin kapasitesi geni┼čler, kalp daha ├žok kan pompalar. B├Âylece daha rahat nefes al─▒r, beyne giden oksijen miktar─▒n─▒n artmas─▒yla kendimizi iyi hissederiz. Ayr─▒ca kan─▒m─▒zdaki oksijenle g├╝├žleniriz, enerji d├╝zeyimiz artar. D├╝zensiz yap─▒lan k─▒sa hareketlerse kaslar─▒n gereksinimlerinden daha az oksijen almalar─▒na, bunun sonucunda da a─čr─▒, kas─▒lma ve kramplara neden olur.

─░LG─░L─░ KONULAR

E┼čeysiz ├ço─čalma



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa