KAFKA, FRANZ



FRANZ KAFKA(1883 Prag, Avusturya – Macaristan ─░mparatorlu─ču- 1924 Viyana, Avusturya) Alman romanc─▒s─▒. Yahudi bir t├╝ccar─▒n o─člu olarak do─čdu. Prag’daki Alman Lisesine gitti. Alman ├ťniversitesinde Alman dili ve edebiyat─▒ ├Â─črenimini yar─▒da b─▒rakt─▒ ve babas─▒n─▒n iste─či ├╝zerine Hukuk Fak├╝ltesini bitirdi. Bir ─░talyan sigorta ┼čirketinde ├žal─▒┼čt─▒. Verem hastal─▒─č─▒ nedeniyle sigorta ┼čirketinden erken emekliye ayr─▒ld─▒.

Ya┼čam─▒ babas─▒n─▒n g├Âlgesi alt─▒nda ge├žti. “Baba’ya Mektup”ta, babas─▒na yazd─▒─č─▒ ama hi├žbir zaman g├Ândermedi─či mektuplar yer ald─▒. Huzursuzluk ve gerilimi, yazarl─▒─č─▒ i├žin gerekli olan ┼čeyler olarak de─čerlendirdi. Bu duygular─▒n─▒ “Evlenme Deneyleri” ad─▒ alt─▒nda kaleme ald─▒. “H├╝k├╝m”├╝ yay─▒mlamas─▒ndan sonra, yazarl─▒─č─▒ bir s├╝re kesintiye u─črad─▒. 1912′den ├Ânce “Bir Sava┼č─▒n Anlat─▒m─▒, Ta┼čra’da Evlenme Haz─▒rl─▒klar─▒” ve daha pek ├žok d├╝z yaz─▒ yazd─▒. Bunlar, 1912 sonunda “G├Âzlemler” ad─▒ alt─▒nda Kafka’n─▒n yay─▒mlanan ilk kitab─▒ oldu. Bu d├╝z yaz─▒ ├Ârnekleri, Kafka’n─▒n dil ustal─▒─č─▒n─▒ ve ilerde romanlar─▒nda i┼čleyece─či konu ve motifleri net olarak ortaya koydu.

1912′de “Kay─▒p” ad─▒yla yazd─▒─č─▒, ama sonra “Amerika” ad─▒yla yay─▒mlanan romanda, Pragl─▒ bir gencin Amerika’da ba┼č─▒ndan ge├ženleri, tamamen kendi g├Âr├╝┼č a├ž─▒s─▒ndan anlatt─▒. Bu yap─▒t, Kafka’n─▒n ├╝├ž roman─▒ndan en ├žok umut dolu olan─▒d─▒r.

Kafka, “H├╝k├╝m” adl─▒ ├Âyk├╝s├╝nde, baba-o─čul ├želi┼čkisini i┼čler. ├ľyk├╝de, baba ile o─čul aras─▒ndaki konu┼čma gittik├že sertle┼čir ve baba o─člunu su├žlu bulur, ├Âl├╝me mahk├╗m eder. O─čul h├╝km├╝ kabul eder ve yolun ├Âteki taraf─▒nda akmakta olan nehre kendini b─▒rak─▒r. Yazar─▒n “De─či┼čim” adl─▒ ├Âyk├╝s├╝, yine bir o─čulun mahk├╗miyetiyle ilgilidir. “Dava” adl─▒ roman─▒ndaysa, banka memuru Josef K.’n─▒n bilinmeyen bir mahkemenin temsilcileri taraf─▒ndan yarg─▒lanmas─▒ i┼členir.

Kafka, ├╝├ž kez ni┼čanland─▒. ─░lk ni┼čanl─▒s─▒na yazd─▒─č─▒ mektuplar─▒ “Felice’ye Mektuplar”, ikinci ni┼čanl─▒s─▒na yazd─▒klar─▒n─▒ “Milena’ya Mektuplar” olarak yay─▒mland─▒. Ya┼čam─▒n─▒n son bir y─▒l─▒n─▒ Dora Diamant’la mutlu bir bi├žimde ge├žirdi. ─░nsan ve yazar olarak anla┼č─▒lmas─▒n─▒ “G├╝nl├╝k”le sa─člad─▒. Yak─▒n bir dostuna, ├Âld├╝kten sonra eserlerini yakmas─▒n─▒ vasiyet etti. Ama dostu Max Brod, eserleri yay─▒mlayarak Kafka’y─▒ d├╝nya edebiyat─▒na kazand─▒rd─▒. Yap─▒tlar─▒ ├╝zerine ├žok ├že┼čitli yorumlar yap─▒ld─▒, dinsel yan─▒n─▒n a─č─▒r bast─▒─č─▒ ├Âne s├╝r├╝ld├╝. Ger├žek├╝st├╝c├╝ler ve varolu┼č├žular yap─▒tlar─▒ndaki “korku” ve “hi├žlik” ├╝zerinde durdular. Toplum ele┼čtirisi unsurlar─▒na rastlayanlar da oldu.

Ba┼čl─▒ca yap─▒tlar─▒ ┼čunlard─▒r:
├ľyk├╝leri; Bir Sava┼č─▒n Anlat─▒m─▒ (1909), G├Âzlem (1913); romanlar─▒; Dava (1914), De─či┼čim (1915), Ceza S├Âm├╝rgesi (1919), ┼×ark─▒c─▒ Josephine ya da Fareler Ulusu (1924); ├Âl├╝m├╝nden sonra yay─▒mlanm─▒┼č eserleri; ┼×ato (1926), Amerika (1927), ├çin Seddi (1931).



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa