JEFFERSON, THOMAS



THOMAS JEFFERSON(1743 Virginia, ABD – 1826 Virginia, ABD) ABD ├╝├ž├╝nc├╝ ba┼čkan─▒ ve ├╝lkenin ilk d─▒┼č i┼čleri bakan─▒ olan siyasal ├Ânder ve d├╝┼č├╝n├╝r. Amerikan Ba─č─▒ms─▒zl─▒k Bildirgesi’nin ├Ânde gelen yazar─▒d─▒r.

Varl─▒kl─▒ bir ailenin o─člu olarak d├╝nyaya geldi. Avukatl─▒k ve h├ókimlik yapt─▒─č─▒ d├Ânemde, din ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝n tan─▒nmas─▒, k├Âleli─čin kald─▒r─▒lmas─▒, miras─▒n ├žocuklara e┼čit da─č─▒t─▒lmas─▒, devlet okullar─▒ a├ž─▒lmas─▒ ve ceza yasalar─▒n─▒n yumu┼čat─▒lmas─▒ i├žin m├╝cadele etti. 4 Temmuz 1776′da il├ón edilen ve t├╝m insanlar─▒n e┼čit yarat─▒ld─▒─č─▒n─▒ savunan Ba─č─▒ms─▒zl─▒k Bildirisi’nin ├žat─▒s─▒n─▒ olu┼čturdu.

1779-1781 y─▒llar─▒nda Virginia Valili─či yapt─▒ktan sonra, 1783′te kongreye d├Ânerek, ─░ngiltere’yle bar─▒┼č metnini haz─▒rlamakla g├Ârevli komitenin ba┼č─▒na ge├žti; yerlisi oldu─ču eyaleti, Ohio Nehri’nin kuzeybat─▒s─▒ndaki araziyi Birle┼čik Amerika’ya b─▒rakmaya ikna etti. Oralarda esaretin kald─▒r─▒lmas─▒ yolundaki ├Ânerisi 1784′te reddedildiyse de 1787′de kabul edildi. Jefferson, 1785′te Fransa B├╝y├╝k El├žisi olarak Benjamin Franklin’in yerine ge├žti; ard─▒ndan ├╝lkenin ilk d─▒┼č i┼čleri bakan─▒ oldu.

Jefferson, 1796′da Ba┼čkan Vekili se├žildi. 1801′de de Amerika’n─▒n ├╝├ž├╝nc├╝ devlet ba┼čkan─▒ se├žildi. ├ťlkesinin gelece─čini tar─▒mda g├Ârd├╝─č├╝ i├žin, ordu ve donanma harcamalar─▒nda k─▒s─▒tlamaya gitti. Genel e─čitim, din ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ gibi konulara b├╝y├╝k ├Ânem verdi. Yasama, y├╝r├╝tme ve yarg─▒ kuvvetlerinin ayr─▒l─▒─č─▒na inan─▒yordu. Bu konuda ├ž─▒kabilecek s├╝rt├╝┼čmeyi, halk taraf─▒ndan se├žimle ├ž├Âz├╝lece─čini savunuyordu. Beyaz Saray’daki iki devrelik ba┼čkanl─▒─č─▒ s─▒ras─▒nda sat─▒n al─▒nan Louisiana, Birle┼čik Amerika arazisini iki kat─▒na ├ž─▒kard─▒. 1809′da ba┼čkanl─▒─č─▒ James Madison’a devrettikten sonra, Virginia ├ťniversitesinin kurulu┼čuna ├Ânemli katk─▒larda bulundu ve 1826 y─▒l─▒nda ya┼čama veda etti.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa