GÖK TAŞI



GÖK TAŞIGezegenler arası uzayda yer alan, bir gezegenin ya da uydunun yüzeyine düşen taşsı ya da metalik maddenin ortak adı. Meteorit de denir. Dünya’nın atmosferine girdiğinde buharlaşan bu türden maddelerin atmosferde bıraktığı ışıklı ize de meteor denir.

Yılda yaklaşık birkaç bin cisim Dünya’nın atmosferine girer, buna karşılık bunlardan yalnızca 500 kadarı buharlaşmadan yere gök taşı olarak düşer.

Gök taşları, Dünya’nın atmosferine saniyede 11-72 km arasında değişen hızlarda girer. Sürtünmenin neden olduğu ısınma, parlak bir ateş topuna, bu da bazen ses patlamasına yol açar. Gök taşının yüzeyi ısınır, erir ve damlalar atmosfere karışır; bu damlalar ısıyı beraberlerinde götürdüğünde, düşen parçacığın iç bölümü görece soğuk kalır. Atmosferin yoğun alt katmanına giren gök taşı parçalara ayrılabilir. Eğer; 100 tondan daha ağır bir parça, sesten daha yüksek hızla yere çarparsa bir patlama çukuru (krater) oluşturabilir. Arizona’daki Barringer Krateri bu şekilde oluşmuş çukurların en büyüklerinden biridir.

Gök taşları kimyasal bileşimlerine göre taşsı (aerolit), demirli (siderit) ve taşsı demirli (siderolit) olmak üzere başlıca üç grupta toplanır. Bunlar da ayrıca çeşitli alt sınıflara ayrılır. Gök taşlarının kimyasal bileşimi, yani elementlerin göreli dağılımı, genel olarak Güneş Sistemi’ndeki dağılımla uyuşmaktadır.



Arkadana Yolla
Yazc Dostu Sayfa