ORMAN
| İndeks: O |
Ağaçlarla kaplı geniş alan. Bir zamanlar ormanlar, yüksek dağ tepeleri, Kuzey ve Güney kutuplarının yakınları gibi aşırı soğuk ve sıcak yerler ve çöller gibi aşırı kurak bölgeler dışında yeryüzünün büyük bir bölümünü kaplıyordu. Yüzyıllar geçtikçe bu ormanların yaklaşık yarısı tarımsal etkinlikler ve kereste elde etmek için kesilmiş ya da orman yangını gibi nedenlerle yok olmuştur.
Günümüzde yaÄŸmur ormanları dışında kalan en geniÅŸ ormanlar Ä°skandinavya, Sibirya ve Kanada boyunca geniÅŸ bir kuÅŸak içinde yer alır. Türkiye’nin Karadeniz kıyılarındaki daÄŸların 1000-2000 metre arasındaki yüksekliklerinde kayın, köknar ve lâdin, bu daÄŸların iç kesimlere bakan yamaçlarında yukarıdan aÅŸağıya doÄŸru sarıçam ve meÅŸe egemen aÄŸaç örtüsünü oluÅŸturur. Toroslar’da 1000 metreye kadar kızılçam, daha yükseklerde kara çam, sedir ve köknar bulunur. İç kesimlerde bozkıra geçiÅŸ yine kara çam, meÅŸe ve ardıçla gerçekleÅŸir. Anadolu’nun batısında daÄŸların kıyıya bakan kesimleri kızılçamın, iç kesimleri ise meÅŸe ve karaçamın egemenliÄŸindedir.
Yakın geçmişte, ormanların kereste kaynağı olmanın ötesinde, bulundukları bölge için de yararlı oldukları anlaşılmıştır. Ormanlar yok edilirse çıplak toprak nemini kolayca yitirmekte ve yapraklar tarafından korunmadığı ya da ağaçların kökleriyle bir arada tutulmadığı için kolayca aşınmaya uğramaktadır. Yağmur sularının taşıdığı toprak ise ırmakları kum ve çamurla doldurarak, baraj göllerini kullanılmaz hâle getirmekte, taşkınlara yol açmaktadır. Sık ağaçlı ormanlar yağışlarla gelen suyun yüzeyden ve toprağın içinden akışını önemli ölçüde yavaşlatarak kaynakları ve ırmakları yıl boyunca düzenli bir biçimde besleyebilmektedir. Ağaç kesmek suretiyle toprak, birkaç yılda verimsizleştirilebilir. Ama toprak tümüyle aşınmışsa, yeni bir ormanın oluşumu için yüzlerce yıl gerekebilir. Ağaçlar gerekli enerjiyi güneş ışığından alarak oksijen üretir. Yaşamın sürmesi için gereken oksijen önemli ölçüde geniş orman alanlarının varlığına bağlıdır.
Ä°LGÄ°LÄ° KONULAR
Bitki Örtüsü
