BRAHE, TYCHO



TYCHO BRAHE(1546 Knudstrup, Danimarka – 1601 Prag, ├çek Cumhuriyeti) Teleskopsuz d├Ânemin en b├╝y├╝k g├Âky├╝z├╝ g├Âzlemcisi. Brahe, Danimarka’n─▒n Skane kentinde do─čdu. ├ťlkenin ├Ânde gelen soylu ailelerinden birinin en b├╝y├╝k ├žocu─čuydu. Kopenhag ve Leipzig ├╝niversitelerinde hukuk okuyup diplomat olacakt─▒. Ne var ki, Brahe on be┼č ya┼č─▒ndayken bir g├╝n par├žal─▒ bir G├╝ne┼č tutulmas─▒ oldu; bu olaydan ├žok etkilendi. Ama onu daha da etkileyen ┼čey, b├Âylesi g├Âksel bir olay─▒n tarihini insanlar─▒n ├Ânceden tahmin edebilmesiydi. Bunun ├╝zerine g├Âkbilim ve simyaya merak sard─▒. Ayr─▒ca haritac─▒l─▒k, astroloji ve meteorolojiyle de yak─▒ndan ilgilendi. 1566′da bir ├╝niversite ├Â─črencisiyle kimin daha iyi matematik├ži oldu─čunu kan─▒tlamak ├╝zere giri┼čti─či bir k─▒l─▒├ž d├╝ellosunda burnunun bir b├Âl├╝m├╝n├╝ yitirdi. Ya┼čam─▒n─▒n geri kalan─▒n─▒ g├╝m├╝┼č ve alt─▒n ala┼č─▒m─▒ takma bir burunla ge├žirdi.

1574′te Kopenhag ├ťniversitesinde g├Âkbilim dersleri vermeye ba┼člad─▒. G├Âk biliminin geli┼čmesi i├žin ├Âzenli ve dikkatli g├Âzlemlerin b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu. Kral II. Fredrick’in Kopenhag yak─▒nlar─▒nda Hiven adl─▒ k├╝├ž├╝k bir aday─▒ onun hizmetine vermesi ├╝zerine, Brahe bu adada G├Âky├╝z├╝ ┼×atosu ve Y─▒ld─▒z ┼×atosu adl─▒ iki g├Âzlem evi kurdu. Bu g├Âzlemevleri teleskop ├Âncesi d├Ânemde Avrupa’n─▒n en geli┼čmi┼č g├Âzlemevleri oldu.

Brahe, Kopernik’in ileri s├╝rd├╝─č├╝, G├╝ne┼č merkezli evren d├╝┼č├╝ncesini bir t├╝rl├╝ benimseyemedi. Brahe’nin, evrenin merkezindeki sabit D├╝nya d├╝┼č├╝ncesini terk edemiyordu. Kilisenin savundu─ču, Aristo fizi─čine ├žok ba─čl─▒yd─▒. Kendi, evren modelini geli┼čtirdi. Bu model Batlamyus (Ptolemaios)’un D├╝nya merkezli modeliyle Kopernik’in G├╝ne┼č merkezli modelinin kar─▒┼č─▒m─▒yd─▒. Modele g├Âre D├╝nya yine merkezdeydi; Ay ve G├╝ne┼č onun ├ževresinde d├Ân├╝yordu. Gezegenler de G├╝ne┼č’in ├ževresinde dolan─▒yorlard─▒.



Arkada■řna Yolla
Yazřcř Dostu Sayfa